Inleiding
Is het installeren van Linux gelukt en kijk je nu voor het eerst naar je nieuwe bureaublad? Mooi! Ik weet nog dat ik Linux voor het eerst had geïnstalleerd. Ik zat zo trots als een pauw naar mijn nieuwe bureaublad te kijken.
Toch is dit voor veel beginnende Linux gebruikers het moment waarop de spanning begint. Tijdens de installatie ging alles goed, maar nu kijk je ineens naar een compleet nieuw scherm. Waar vind je alles? Waar staan je programma’s en bestanden? En hoe werkt het eigenlijk allemaal?
Gelukkig heb ik goed nieuws voor je. Moderne Linux desktops zijn veel minder ingewikkeld dan veel mensen denken. Sterker nog, veel onderdelen werken verrassend vergelijkbaar met Windows en macOS.
Laten we samen eens kijken hoe je je weg kunt vinden op je nieuwe Linux systeem.
Welkom op je nieuwe Linux desktop
Toen ik voor het eerst Linux gebruikte, verwachtte ik eerlijk gezegd dat het een ingewikkelde uitdaging zou worden. En als ik terugdenk aan die tijd, was dat ook nog wel een beetje zo.
Tegenwoordig is dat gelukkig anders.
Moderne Linux distributies zijn juist ontworpen met gebruiksvriendelijkheid in gedachten. Zodra je bent ingelogd zie je een bureaublad, een menu, een taakbalk en verschillende instellingen. Eigenlijk dezelfde onderdelen die je ook op andere besturingssystemen tegenkomt.
Natuurlijk ziet niet alles er precies hetzelfde uit als bijvoorbeeld Windows, maar de basisprincipes voelen vaak verrassend vertrouwd aan.
Het bureaublad
Het eerste wat je ziet nadat je Linux hebt opgestart en bent ingelogd, is het bureaublad.
Je kunt het vergelijken met een echt bureau. Het is de plek waar je werkt, programma’s opent en bestanden beheert.
Op het bureaublad vind je meestal:
- Een achtergrondafbeelding
- Mogelijke snelkoppelingen naar programma’s en bestanden
- Geopende vensters van programma’s
Wanneer je een programma opent, verschijnt dit meestal als een venster op het bureaublad. Je kunt vensters verplaatsen, vergroten, verkleinen of minimaliseren, net zoals je waarschijnlijk gewend bent.
Voor de meeste dagelijkse werkzaamheden zul je vooral op dit scherm actief zijn.
Het menu
Wat je op vrijwel iedere Linux desktop kunt verwachten, is een menu waarmee je programma’s kunt openen. Je kunt dit vergelijken met het Startmenu van Windows.
Via dit menu kun je onder andere:
- Programma’s openen
- Naar de instellingen gaan
- De bestandsbeheerder openen
- Afmelden
- Je computer afsluiten of opnieuw opstarten
Wat je ook op veel Linux distributies tegenkomt, is een zoekfunctie in het menu. Stel dat je op zoek bent naar een tekstverwerker. Dan hoef je meestal alleen maar de naam in de zoekbalk te typen en verschijnt het programma vaak direct in beeld.
Dat maakt het vinden van programma’s een stuk eenvoudiger. Je hoeft niet eindeloos door menu’s te bladeren om te vinden wat je zoekt.
De taakbalk
Aan de onderkant of bovenkant van het scherm zie je bij veel Linux systemen een taakbalk. Op deze taakbalk kun je zien welke programma’s op dat moment geopend zijn.
Daarnaast bevat de taakbalk vaak ook:
- Vastgemaakte programma’s
- Een netwerkicoon
- Geluidsinstellingen
- Batterijinformatie op laptops
- Meldingen
- Een klok
Wanneer je meerdere programma’s hebt geopend, kun je via de taakbalk snel tussen deze programma’s wisselen.
Ook dit werkt grotendeels zoals je waarschijnlijk gewend bent van Windows of andere besturingssystemen.
Bestanden en mappen
Er komt natuurlijk een moment dat je documenten wilt openen, foto’s wilt bekijken of bestanden wilt downloaden. Hiervoor gebruik je de bestandsbeheerder. Je kunt de bestandsbeheerder vergelijken met de Verkenner in Windows.
In Linux kom je vaak de volgende standaardmappen tegen:
- Documenten
- Afbeeldingen
- Muziek
- Video’s
- Downloads
Daarnaast heeft iedere gebruiker een persoonlijke map.
Dit is de plek waar jouw bestanden worden opgeslagen. Je kunt deze map zien als jouw eigen digitale werkruimte.
Download je bijvoorbeeld een document, foto of video? Dan komt dit bestand meestal automatisch terecht in de map Downloads.
Voor de meeste dagelijkse taken hoef je eigenlijk niet verder te kijken dan je persoonlijke map.
Instellingen
Linux heeft, net als ieder ander besturingssysteem, een centrale plek waar je instellingen kunt aanpassen.
Hier kun je bijvoorbeeld:
- Verbinding maken met wifi
- Het geluid aanpassen
- Een andere bureaubladachtergrond kiezen
- Printers toevoegen
- Gebruikers beheren
Bij de meeste Linux distributies zijn de instellingen overzichtelijk ingedeeld in verschillende categorieën. Daardoor kun je vaak snel vinden wat je zoekt.
Naar mijn mening hebben Linux distributies de afgelopen jaren enorme stappen vooruit gezet. Veel instellingen zijn tegenwoordig eenvoudig terug te vinden zonder dat je allerlei technische kennis nodig hebt.
Software installeren
Wat ik vaak hoor van mensen die Linux zijn gaan gebruiken, is dat ze verrast zijn door de manier waarop software wordt geïnstalleerd.
Het is namelijk niet nodig om allerlei websites af te struinen op zoek naar programma’s. De meeste Linux distributies beschikken over een softwarecentrum waarin je eenvoudig programma’s kunt zoeken, installeren en bijwerken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Firefox (webbrowser)
- LibreOffice (kantoorsoftware)
- VLC Media Player (videospeler)
- GIMP (fotobewerkingsprogramma)
- Thunderbird (e mailprogramma)
Meestal hoef je in het softwarecentrum alleen maar op Installeren te klikken en de rest gebeurt automatisch.
Het gemak waarmee dit werkt verrast veel beginnende Linux gebruikers. Sterker nog, sommige mensen vinden het uiteindelijk zelfs eenvoudiger dan software installeren in Windows.
Verschillende Linux desktops
Misschien heb je eerder screenshots van Linux systemen gezien die er heel anders uitzagen dan het scherm waar je nu naar kijkt.
Dat klopt.
Afhankelijk van de gekozen desktopomgeving kunnen Linux Mint, Ubuntu en Fedora er behoorlijk verschillend uitzien. De plaats van knoppen, het uiterlijk van vensters en de vormgeving van het menu kunnen anders zijn.
Toch blijven de basisprincipes vrijwel altijd hetzelfde. Je hebt nog steeds:
- Een bureaublad
- Een menu
- Een taakbalk
- Een bestandsbeheerder
- Instellingen
- Een manier om software te installeren
Laat je daarom niet afschrikken door verschillen in uiterlijk. Wanneer je eenmaal een Linux desktop hebt leren kennen, herken je meestal ook snel de belangrijkste onderdelen van andere Linux systemen.
Gun jezelf de tijd
Als je jarenlang Windows hebt gebruikt, zal Linux waarschijnlijk anders aanvoelen.
Dat is heel normaal.
Vaak hoor ik van nieuwe Linux gebruikers dat ze zich zorgen maken omdat ze niet meteen weten waar alles zit. Sommigen denken zelfs dat ze Linux nooit echt zullen begrijpen.
Mijn ervaring is juist het tegenovergestelde.
De meeste mensen weten na een paar dagen al aardig hun weg te vinden. Ze leren waar het menu zit, hoe bestanden worden geopend en hoe programma’s gestart kunnen worden.
Het is echt niet nodig om meteen alles te begrijpen. Niemand verwacht dat van je.
Gewoon dagelijks Linux gebruiken is vaak de snelste manier om je systeem te leren kennen. Hoe vaker je ermee werkt, hoe vertrouwder alles zal aanvoelen.
Conclusie
De Linux desktop is niet zo ingewikkeld als veel mensen denken.
Ook al ziet Linux er anders uit dan Windows, de belangrijkste onderdelen zijn verrassend herkenbaar. Je hebt een bureaublad, een menu, een taakbalk, een bestandsbeheerder en instellingen waarmee je jouw systeem kunt aanpassen.
Onthoud vooral dit: hoe vaker je Linux gebruikt, hoe vertrouwder het zal aanvoelen.
Je hoeft niet direct alles te begrijpen of te weten waar alles zit. Geef jezelf de tijd om te ontdekken hoe jouw systeem werkt.
In het volgende artikel gaan we kijken naar een onderwerp waar jij, net als iedere andere nieuwe Linux gebruiker, vroeg of laat mee te maken krijgt:
Software installeren in Linux: verschillende manieren uitgelegd
